802.1QinQ
802.1QinQ bir ethernet frame formatıdır, yepyeni bir teknoloji olmak yerine 802.1Q nun değiştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Genel olarak QinQ ya da Q-in-Q diye adlandırılır. 802.1Q standartı ethernet frame-ine 4bytelık tek bir VLAN başlığı eklemesine izin verirken QinQ frame-e iki adet 4bytelık VLAN başlığı eklenmesini sağlar. Aşağıdaki resimde hiçbir başlik eklenmemiş ve 802.1q, 802.1qinq standardında başlık eklenmiş ethernet framelerinin yapısı görülmektedir.
T ve E hızları
Günümüzde TDM teknolojisi, DSL ve Metroethernet teknolojileri yüzünden geride kaldı ama halen daha iletişim dünyasında kullanılmaktadır. TDM (Time Division Multiplexing- Zaman Bölmeli Çoğullama), bir devre üzerinde birden fazla sinyalin birlikte gönderilmesini ve her sinyale ayrı bir zaman verilerek karşı tarafa iletilmesini sağlar. Böylece, TDM sayesinde bir çok gereksinim karşılanmaktadır. Bu yazıda da TDM teknolojilerinde kullanılan T ve E hızlarından bahsedeceğim.
ATM
ATM (Asynchronous Transfer Mode) ATM protokolü asenkron time division multplexing(TDM) kullanan, hücre bazlı anahtarlama tekniğidir. Eldeki veriyi küçük çapta hücrelere yükler ve fiziksel bağlantılar üzerinde data link katmanı bağlantısı sağlar.
ATM’e geçmeden önce Asenkron haberleşme ve TDM i açıklayacak olursak. Asenkron haberleşme veri iletimi esnasında veriyi ileten ile alan arasında zamandan bağımsız olarak iletişimin sağlandığı haberleşme tekniğidir. Bir örnek ile açıklayacak olursak asenkron haberleşmeye telefon konuşmalarını verebiliriz. Bir telefon konuşması esnasında iki tarafta birbirinden bağımsız olarak konuşabilir. Yani eğer iletişim senkron(eşzamanlı) olarak sağlansaydı her iki taraf ta kendileri için ayrılış olan zaman aralığını beklemek zorunda kalacaklardı.
MPLS Bölüm 1
MPLS
MPLS OSI hiyerarşisinde 2. ve 3. katman arasında yer alır. Zamanla ağlarda artan kullanıcı sayısı, büyüyen trafik hacmi daha yüksek bant genişliği ve hızlı iletim ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Routerların paket iletiminde routing tablosuna bakıp iletimi gerçekleştirmesi hem routerların yükünü arttırıyor hem de işlemlerin süresini uzatıyordu. Bunun yanında ATM, Frame Relay ya da Ethernet protokollerinin birlikte çalışması sistemde gecikmelere ve sorunlara sebep oluyordu. Tüm bunlara çözüm olarak 1997 yılında IEFT MPLS i geliştirmeye başladı ve etiket anahtarlama doğdu. İletim her IP paketi ya da ATM hücresinin başına eklenen etiketlerle gerçekleştirilmeye başlandı.
Geleneksel IP networklarında routing protokolleri Layer 3 routing bilgilerini dağıtmak için kullanılır ve paket yönlendirmeleri bu bilgilere göre yapılmaktadır. MPLS kullanılan networklerde ise paketler etiketlere (MPLS Label) göre iletilirler. Etiketler her router için ayrı üretilir ve routerlar için sadece kendi üzerinde önemli olan bir yapıdadır(Local Signicifant). Routerlar bu etiketleri, uç noktalar arasındaki Label Switched Paths’i (LSP) belirlemek için kullanırlar. Bu sebeple routerlar paketlerin IP adreslerine bakmadan MPLS Label’larına göre iletirler.
G.SHDSL
G.SHDSL Bağlantı Türleri ve Konfigürasyonu
Bağlantı Türleri
İki farklı G.SHDSL bağlantı türü bulunmaktadır;
a- Noktadan Noktaya Bağlantı: Noktadan Noktaya bağlantıda merkezde bulunan metro Ethernet bağlantısı ya da ATM bağlantısı üzerinde ilgili devre için subinterface’de vlan tanımlarının yapılması gerekmektedir. Devreye atanan vlan, Internet Servis Sağlayıcısı tarafından (şu anda sadece Türk Telekom) belirlenir. Merkezde tanımladığınız vlan’a atadığınız IP adresi üzerinden şube ile merkezin noktadan noktaya haberleşmesi gerçekleşmiş olur. Noktadan noktaya devrelerde Türk telekom tarafından belirlenen VPI/VCI değerleri 0/35’dir.
b- İnternet ve VAE Devresi: İnternet servis sağlayıcılar üzerinden gerçekleştirilen bağlantı türünde ISS tarafından size atanacak kullanıcı adı ve şifre ile ISS’in atayacağı dinamik ya da statik IP adresi alınabilmektedir. Türk Telekom tarafından 2007 yılından itibaren gerçekleştirilen VAE (Veri Akış Erişimi) anlaşması ile xDSL devrelerin kullanıcı adlarına gore ilgili ISS tarafında sonlanması sağlanmıştır. Örnek olarak xyz@abc kullanıcı adı için authentication bilgisi abc ISS’sinde, xyz@qwe kullanıcı adı için authentication bilgisi qwe ISS’sinde sonlanmaktadır. Türk telekom tarafından İnternet ve VAE devreleri için belirlene VPI/VCI değerleri 8/35’tir.