IPTV
Bu yazımda önümüzdeki günlerde Türk Telekom tarafından hizmete sunulması beklenen IPTV’den bahsedeceğim. Bir servis sağlayıcı tarafından verilen geniş bantlı bir İnternet bağlantısı üzerinden İnternet protokolü kullanılarak dijital televizyon yayınının yapıldığı sistemin genel adına IPTV denmektedir. Diğer televizyon yayınlarına göre hem görüntü hem de süreklilik bakımından daha kaliteli bir yayın teknolojisine sahiptir. Kullanıcı canlı televizyon yayınını izleyebilirken bunun yanında banttan yayın anlamına gelen VoD (Video on Demand) teknolojisi ile de televizyon izleyebilmektedir. IPTV teknolojisini kullanmak için yüksek hızda bir İnternet bağlantısı ve İnternet bağlantısından alınan yayını televizyona aktarabilen set-top box adı verilen üzerinde RJ-45 girişi bulunan dijital uydu alıcılara benzeyen kutucuklara ihtiyaç vardır. Televizyonlarda, IPTV yayını alabilmek için herhangi bir değişikliğe ihtiyaç yoktur. Set-top box İnternet bağlantısını RJ-45 bağlantısı ile kablolu alabilirken, kablosuz bağlantıyla da gereken internet bağlantısı sağlanabilir. IPTV yayını set-top box yardımıyla alınabileceği gibi hizmet veren kuruluşun şifreleme yapısı uygun olursa ufak programlar yüklenmiş bir bilgisayar tarafından da alınabilir. VoD terimini biraz açıklamak gerekirse; izleyicinin bir sunucuda depolanan filmleri veya görüntüleri istediğinde  izleyebilmesini sağlayan uygulamaya VoD denir. Set-top box, bilgisayar, dijital video kayıt ediciler veya taşınabilir medya oynatıcılar ile VoD sistemlerinin sunduğu içerik izlenebilir. Türk Telekom yaklaşık 1000 adetlik bir film arşivini kullanıcılara sunmaya hazırlanmaktadır. Arşivdeki görüntüler izlenirken aynı zamanda arşivi sağlayan firmanın kira karşılığı verdiği cihaza kaydedilip, istenirse tekrar bu kayıttan görüntü izlenebilir. Yani bu uygulama kullanıcının kendi özgür iradesiyle istediği görüntü içeriğini istediği anda seçebilmesini sağlar. VoD uygulamasının kullandığı protokole RTSP (Real Time Streaming Protocol - Gerçek Zamanlı Akış Protokolü) denir. Bu protokol teke gönderim (unicast) ve çoğa gönderim (multicast) yapabilen ve aynı zamanda TCP ve UDP protokollerini destekleyen, İnternet üzerinden ses ve görüntü yayınlarının yapılmasını sağlayan bir protokoldür. Canlı yayın için Peer-to-Peer (kullanıcıdan kullanıcıya) teknolojisinin kullandığı protokoller kullanılırken aynı zamanda IGMPv2 (Internet Group Management Protocol Version 2) kullanılmaktadır. Bu protokoller sayesinde veri dağıtım yükü kullanıcılar arasında paylaştırılarak işletim giderleri düşürülmesi sağlanır. Bütün görüntü içerikleri kaynaklardan alınarak sıkıştırma biçimleri kullanılarak veritabanlarında saklanır ve iletim için hazırlanır.
IPTV Yayını ve Sıkıştırma Biçimleri:
Yayın, VoD sunucusundan veya canlı yayın sunucusundan kullanıcılara hızlı ve güvenilir bir şekilde DSL hatları üstünden ulaştırılır. Alıcı tarafta bulunan set-top box, bilgisayar veya taşınabilir medya oynatıcıları gibi cihazlar ile yayın kullanıcıya ulaştırılır.
MPEG-4 sıkıştırma formatı ile SDTV (Standart Definition Television-Standart Çözünürlüklü Televizyon) yayını için 2 Mbps civarında, HDTV(High Definition Television - Yüksek Çözünürlüklü Televizyon) yayını için ise 12 Mbps civarında bir bant genişliğine ihtiyaç vardır. Bu yayınlar için gerekli bant genişlikleri sıkıştırma biçimlerinin geliştirilmesiyle gün geçtikçe düşmektedir. Kullanılan set-top box ve yayıncı kuruluşun yaptığı yayınlara göre sıkıştırma biçimleri farklılık gösterebilirken gerekli olan İnternet bağlantısının bant genişliliği de bu koşullara göre fark göstermektedir. Sıkıştırılmamış görüntü ise yaklaşık 250 Mbps gerektirmektedir. MPEG-4, MPEG-2, H.264, WMV (Windows Media Video 9 ve VC1), XviD, DivX, ve Ogg; IPTV sisteminde kullanılan sıkıştırma biçimlerinden bazılarıdır.
IPTV sisteminin avantajları:
- VoD uygulaması ile kullanıcı istediği yayını istediği zaman aralığında; ileri alma, geri sarma durdurma gibi işlemleri gerçekleştirebilecek şekilde izleyebilir.
- Picture in Picture (Resim İçinde Resim) özelliği ile televizyon izlerken aynı zamanda İnternet uygulamaları çalıştırılabilir.
- Set-top box cihazına İnternet üzerinden uzaktan erişim sağlanabilir. Bu özellik sayesinde istenilen yayın kayıt edilebilir.
- Kablosuz bağlantı tarafından desteklenir.
- Beraberinde VoIP (Voice Over Internet Protocol - İnternet Protokolü Üzerinden Ses) ve veri haberleşmesi özellikleri kullanılabilir.
- Peer-to-Peer kullanılarak sistemin yükü azaltılabilir.
- Uydu sistemleri ile birlikte kullanılabilir.
- İnternet üzerinden yapılabilecek birçok uygulama IPTV ile kullanılabilir.
IPTV sisteminin dezavantajları:
- Kanal değiştirilmek istendiğinde sistemde bulunan cihazlardan kaynaklanan, merkez istasyona olan uzaklığa bağlı bir gecikme yaşanır. IGMPv2 protokolü bu gecikmeyi azaltmak için geliştirilmektedir.
- IP tam anlamıyla güvenilir bir protokol olmadığı için görüntü kayıpları oluşabilir.
- IPTV sistemi kaliteli ve geniş bant sağlayan yüksek maliyetli bir alt yapıya ihtiyaç duyar.
Enver Enis Güngör
http://www.enisgungor.com
Bu yazıyı beğendiniz mi?
Hakkında Enver Enis Güngör
Açıklama yok. Lütfen profilinizi tamamlayın.
24 Åžubat 2010, 12:32
Merhaba,
Teknik detay olarak gayet bilgilendirici olan bu makale süper olmuş. Emeğinize sağlık.
Bu makaleyle birlikte (içinde) TR’de IPTV adına altyapıdan son kullanıcıya kadar hizmette bulunan ÅŸirketler ve çalışanlarıyla ilgili bir röportajı da görmek isterdim.
Saygılarımla.
Serhat SÄ°NE
09 Mart 2010, 06:54
Serhat seninle yaparız artık röportajı